Wyższe stawki akcyzy na wyroby tytoniowe

Ministerstwo Finansów wskazało, że w latach 2025-2027 cena detaliczna odnosząca się do paczki papierosów liczącej 20 szt. będzie rosła rok do roku średnio o ok. 2,70 zł – 3,10 zł. W konsekwencji powyższego w 2027 r. paczka papierosów może kosztować ok. 26,00 zł. Stanowi to konsekwencje nowelizacji ustawy o podatku akcyzowym. Stawki opodatkowania nie obowiązują m.in. urządzeń do waporyzacji (procedowana w innym projekcie).

W omawianej ustawie zapisana została nowa mapa drogowa podwyżek akcyzy na wyroby tytoniowe, która jest informacją o planowanych podwyżkach akcyzy dotyczących papierosów, wyrobów tytoniowych, a także płynu do e-papierosów i wyrobów nowatorskich w zakresie lat 2025-2027.

Oficjalnym uzasadnieniem podjętych działań jest w głównej mierze zwiększenie prewencji. Z badań zorganizowanych przez CBOS wynika przykładowo, że 30% uczniów, którzy są w wieku 15-19 lat regularnie pali e-papierosy, natomiast 60% co najmniej raz w życiu próbowało je palić. Podwyżki cen obejmujące omawiane wyroby moją na celu ograniczenie liczby młodzieży w Polsce, które rozpoczynają palenie. Ekspansja dotycząca papierosów elektronicznych sprawiła, że palenie przestało być postrzegane jako passe. Nie bez znaczenia jest możliwość związana z zwiększeniem wpływów dotyczących budżetu z akcyzy.

Na uwagę zasługuje również szacunkowy wzrost ceny dotyczącej paczki wkładów do podgrzewaczy, chodzi o wyroby nowatorskie, który wyniesie mniej więcej 1 zł/paczkę (r/r), natomiast w przypadku płynu do papierosów elektronicznych szacowany wzrost ceny detalicznej dotyczącej pojemnika zapasowego o pojemności 10 ml to 4,40 zł – 5,00 zł (r/r).

Resorty zdrowia i finansów wspólnie podjęły działania, które miały na celu ograniczenie dostępu do wyrobów tytoniowych. Szczególnym problemem są jednorazowe e-papierosy, które zawierają nikotynę jak również e-papierosy, które nie zawierają nikotyny. Podkreślić należy, że paczka papierosów w Polsce stanowi jedną z najtańszych w Europie i tym samym Polskę wyprzedza tylko Bułgaria. W założeniach projektu dotyczących nowelizacji ustawy o podatku akcyzowym, ważnym impulsem do wprowadzenia podwyżek w zakresie stawki akcyzy odnoszących się do wyrobów tytoniowych, a także ich substytuty stanowi zwiększająca się siła nabywcza konsumentów. Według danych GUS, zgodnie ze wzrostem średniego wynagrodzenia, za równowartość miesięcznej wypłaty można zakupić większą ilość używek.

Zgodnie z obowiązującym stanem prawnym art. 165a podatku akcyzowego[1] stanowi:

Art.  165a.  [Stawki akcyzy na niektóre wyroby w latach 2022-2026]

…

2. W latach 2022-2026 stawki akcyzy na wyroby tytoniowe wynoszą:

1) stawka akcyzy na papierosy, o której mowa w art. 99 ust. 2 pkt 1, z zastrzeżeniem art. 99 ust. 10, w:

…

1. d) 2025 r. w okresie od dnia:

– 1 stycznia 2025 r. do dnia 28 lutego 2025 r. – 276,00 zł za każde 1000 sztuk i 32,05 % maksymalnej ceny detalicznej,

– 1 marca 2025 r. do dnia 31 grudnia 2025 r. – 345,00 zł za każde 1000 sztuk i 32,05 % maksymalnej ceny detalicznej,

1. e) 2026 r. – 414,00 zł za każde 1000 sztuk i 32,05 % maksymalnej ceny detalicznej;

2) stawka akcyzy na tytoń do palenia, o której mowa w art. 99 ust. 2 pkt 2, z zastrzeżeniem art. 99 ust. 10, w:

…

1. d) 2025 r. w okresie od dnia:

– 1 stycznia 2025 r. do dnia 28 lutego 2025 r. – 188,51 zł za każdy kilogram i 32,05 % maksymalnej ceny detalicznej,

– 1 marca 2025 r. do dnia 31 grudnia 2025 r. – 260,14 zł za każdy kilogram i 32,05 % maksymalnej ceny detalicznej,

1. e) 2026 r. – 338,18 zł za każdy kilogram i 32,05 % maksymalnej ceny detalicznej;

3) stawka akcyzy na cygara i cygaretki, o której mowa w art. 99 ust. 2 pkt 3, w:

…

1. d) 2025 r. w okresie od dnia:

– 1 stycznia 2025 r. do dnia 28 lutego 2025 r. – 524,00 zł za każdy kilogram,

– 1 marca 2025 r. do dnia 31 grudnia 2025 r. – 655,00 zł za każdy kilogram,

1. e) 2026 r. – 786,00 zł za każdy kilogram.
2. W latach 2022-2026 stawki akcyzy na papierosy i tytoń do palenia nieobjęte obowiązkiem oznaczania znakami akcyzy i nieoznaczone maksymalną ceną detaliczną wynoszą:

1) stawka akcyzy na papierosy, o której mowa w art. 99 ust. 3 pkt 1, w:

…

1. d) 2025 r. w okresie od dnia:

– 1 stycznia 2025 r. do dnia 28 lutego 2025 r. – 457,84 zł za każde 1000 sztuk,

– 1 marca 2025 r. do dnia 31 grudnia 2025 r. – 572,30 zł za każde 1000 sztuk,

1. e) 2026 r. – 686,76 zł za każde 1000 sztuk;

2) stawka akcyzy na tytoń do palenia, o której mowa w art. 99 ust. 3 pkt 2, w:

…

1. d) 2025 r. w okresie od dnia:

– 1 stycznia 2025 r. do dnia 28 lutego 2025 r. – 305,23 zł za każdy kilogram,

– 1 marca 2025 r. do dnia 31 grudnia 2025 r. – 421,22 zł za każdy kilogram,

1. e) 2026 r. – 547,59 zł za każdy kilogram.
2. W latach 2022-2026 stawka akcyzy na susz tytoniowy, o której mowa w art. 99a ust. 3, wynosi w:

…

4) 2025 r. w okresie od dnia:

1. a) 1 stycznia 2025 r. do dnia 28 lutego 2025 r. – 305,23 zł za każdy kilogram,
2. b) 1 marca 2025 r. do dnia 31 grudnia 2025 r. – 421,22 zł za każdy kilogram;

5) 2026 r. – 547,59 zł za każdy kilogram.

5. W latach 2022-2026 w przypadkach określonych w art. 99a ust. 4 stawka akcyzy na susz tytoniowy nieoznaczony znakami akcyzy wynosi w:

…

4) 2025 r. w okresie od dnia:

1. a) 1 stycznia 2025 r. do dnia 28 lutego 2025 r. – 610,46 zł za każdy kilogram,
2. b) 1 marca 2025 r. do dnia 31 grudnia 2025 r. – 842,43 zł za każdy kilogram;

5) 2026 r. – 1095,16 zł za każdy kilogram.

6. W latach 2022-2026 stawka akcyzy na wyroby nowatorskie, o której mowa w art. 99c ust. 4, wynosi w:

…

4) 2025 r. w okresie od dnia:

1. a) 1 stycznia 2025 r. do dnia 28 lutego 2025 r. – 377,01 zł za każdy kilogram i 32,05 % średniej ważonej detalicznej ceny sprzedaży tytoniu do palenia,
2. b) 1 marca 2025 r. do dnia 31 grudnia 2025 r. – 565,52 zł za każdy kilogram i 32,05 % średniej ważonej detalicznej ceny sprzedaży tytoniu do palenia;

5) 2026 r. – 678,62 zł za każdy kilogram i 32,05 % średniej ważonej detalicznej ceny sprzedaży tytoniu do palenia.

7. W latach 2022-2026 w przypadku produkcji, o której mowa w art. 99c ust. 1, niezgodnej z art. 47, stawka akcyzy na wyroby nowatorskie wynosi w:

….

4) 2025 r. w okresie od dnia:

1. a) 1 stycznia 2025 r. do dnia 28 lutego 2025 r. – 377,01 zł za każdy kilogram i 32,05 % trzykrotności średniej ważonej detalicznej ceny sprzedaży tytoniu do palenia,
2. b) 1 marca 2025 r. do dnia 31 grudnia 2025 r. – 565,52 zł za każdy kilogram i 32,05 % trzykrotności średniej ważonej detalicznej ceny sprzedaży tytoniu do palenia;

5) 2026 r. – 678,62 zł za każdy kilogram i 32,05 % trzykrotności średniej ważonej detalicznej ceny sprzedaży tytoniu do palenia.

8. W roku 2025 i 2026 stawka akcyzy na płyn do papierosów elektronicznych, o której mowa w art. 99b ust. 4, wynosi w:

1) 2025 r. w okresie od dnia:

1. a) 1 stycznia 2025 r. do dnia 28 lutego 2025 r. – 0,55 zł za każdy mililitr,
2. b) 1 marca 2025 r. do dnia 31 grudnia 2025 r. – 0,96 zł za każdy mililitr;

2) 2026 r. – 1,44 zł za każdy mililitr.

W Polsce resort zdrowia wskazuje, że chce walczyć z uzależnieniem od tytoniu oraz szkodliwymi skutkami palenia (projekty). Zgodnie z inicjatywą Ministerstwa Finansów, nastąpił wzrost stawki akcyzy na papierosy. Powyższe przełoży się w sposób bezpośredni na wzrost cen tytoniu.  

Od 1 stycznia 2025 r. w Mediolanie obowiązują nowe przepisy. Na podstawie tych przepisów nie można palić papierosów w obszarach publicznych, co dotyczy wszystkich obszarów w tym również zakaz obowiązuje na ulicach. Do wyjątku należy sytuacja, w ramach której osoba znajduje się w miejscu odizolowanym i zachowuje odległość wynoszącą co najmniej 10-metrową od innych przechodniów. Stanowi to rozszerzenie granic przepisu, który został wprowadzony w 2021 r., na podstawie którego zakaz palenia już obowiązywał w parkach, na przystankach i na skwerach, na terenach sportowych i na cmentarzach. Zakaz dotyczy wyłącznie „zwykłych” papierosów, nie obejmował e-papierosy. Za nieprzestrzeganie obowiązującego zakazu grożą kary liczące od 40 do 250 euro.

Polska mogłaby wzorować się na Mediolanie ale wymagałoby to zmian ustawowych.  Obecnie art. 5 ust. 1 ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych[2] brzmi następująco:

Art.  5.  [Zakaz palenia]

1. Zabrania się palenia wyrobów tytoniowych, w tym palenia nowatorskich wyrobów tytoniowych, i palenia papierosów elektronicznych, z zastrzeżeniem art. 5a:

1) na terenie zakładów leczniczych podmiotów leczniczych i w pomieszczeniach innych obiektów, w których są udzielane świadczenia zdrowotne;

2) na terenie jednostek organizacyjnych systemu oświaty, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, oraz jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, o których mowa w przepisach o pomocy społecznej;

3) na terenie uczelni;

4) w pomieszczeniach zakładów pracy innych niż wymienione w pkt 1 i 2;

5) w pomieszczeniach obiektów kultury i wypoczynku do użytku publicznego;

6) w lokalach gastronomiczno-rozrywkowych;

7) w środkach pasażerskiego transportu publicznego oraz w obiektach służących obsłudze podróżnych;

8) na przystankach komunikacji publicznej;

9) w pomieszczeniach obiektów sportowych;

10) w ogólnodostępnych miejscach przeznaczonych do zabaw dzieci;

11) w innych pomieszczeniach dostępnych do użytku publicznego.

Analizując powyższy przepis można stwierdzić, że wskazany zakaz nie obejmuje w zasadzie otwartych przestrzeni miejskich, do których należą chodniki jak też ulice.

Zmiana zakazu wiązałaby się z nowelizacją ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych np. poprzez dodanie do niej przepisów. Natomiast egzekwowanie zakazu wymagałoby podjęcia działań o różnego rodzaju charakterze, do których należą kary finansowe będące konsekwencją łamania zakazu czy kontroli realizowania zakazu.

Wprowadzenie zakazu wymagałoby podjęcia szeregu czynności w tym nadania odpowiednich uprawnień zarówno policji jak i straży miejskiej. Pomimo to sama egzekucja zakazu mogłoby powodować pewnego rodzaju trudności o charakterze praktycznym. Jednak wprowadzenie zakazu mogłoby stanowić kolejny krok w zakresie realizacji polityki antynikotynowej państwa. Wskazane regulacje były zgodne z redukcją szkodliwego wpływu na zdrowie publiczne jaki wywołuje dym tytoniowy, a także z międzynarodowymi trendami i polityką Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). W tym przypadku konieczne byłoby przeprowadzenie konsultacji społecznych, w przypadku gdy wskazane ograniczenie budziłoby jakiegoś typu kontrowersje w granicach prawa obywatelskiego.

Reasumując od 1 marca 2025 r. zaczną obowiązywać wyższe stawki podatku akcyzowego, które dotyczą wyrobów tytoniowych i wyrobów nowatorskich oraz odnoszą się do płynu do papierosów elektronicznych. Stawka akcyzy wzrośnie:

– na papierosy o 25 procent do 345 zł/1000 szt,

– na tytoń do palenia o 38 procent do 260,14 zł/kg,

– na cygara i cygaretki o 25 procent do 655 zł/kg,

– na wyroby nowatorskie (podgrzewane wyroby tytoniowe) o 50 procent do 565,52 zł/kg,

– na płyn do papierosów elektronicznych o 75 procent do 0,96 zł/ml.

Bibliografia:

– Stawicka I., Od nowego roku wyższe stawki akcyzy na wyroby tytoniowe, Lex (dostęp z dnia 5.02.2025 r.),

– Pogroszewska M., Zakaz palenia również na ulicach? Polska mogłaby pójść śladem Mediolanu, Lex (dostęp z dnia 5.02.2025 r.),

– Ustawa z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1162 ze zm.).

– Ustawa z dnia 18 października 2024 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1681),

– Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. z 2025 r. poz. 126 ze zm.).

– https://legalis.pl/podwyzki-akcyzy-na-papierosy-i-e-papierosy-w-2025-r/ (link z dnia 5.02.2025 r.),

– https://www.biznes.gov.pl/pl/portal/005401 (link z dnia 5.02.2025 r.),

– https://www.biznes.gov.pl/pl/portal/005401 (link z dnia 5.02.2025 r.).

[1] Dz.U. z 2025 r. poz. 126 ze zm.

[2] Ustawa z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1162 ze zm.).